Vuurwerkangst bij paarden

Als instructeur kom ik dit onderwerp elk jaar weer tegen bij mijn lesklanten, en daarom heb ik dit gedetailleerde advies opgesteld. Het is mijn doel om jou als paardeneigenaar de juiste handvatten te geven om je paard rustig voor te bereiden en te begeleiden, zodat we stress zoveel mogelijk minimaliseren.

Belangrijke opmerking over het vuurwerkverbod: Ik zie dat er in Nederland gesproken wordt over een gedeeltelijk of algeheel vuurwerkverbod. Hoewel dit hoopgevend is voor onze paarden, adviseer ik je om hier op dit moment nog niet op te vertrouwen. We moeten altijd uitgaan van het ergste scenario en onze voorbereiding compleet maken, totdat een verbod landelijk en strikt gehandhaafd is. Beter te veel voorbereiding dan te weinig.

Algemene info

De sleutel tot een stressvrije periode ligt in preventie, scherpe observatie en het handhaven van stabiliteit. Dit is de basis die ik al mijn klanten meegeef.

• routine is de sleutel: Mijn advies is altijd: houd de dagelijkse routine van je paard zo normaal mogelijk (voertijden, training, weidegang) om extra stress of onzekerheid te voorkomen.
• observeer alert: Blijf zeer alert op de gemoedstoestand van je paard. Ik leer mijn klanten altijd te letten op de kleinste stresssignalen, zoals strakke lippen, wijd open neusgaten, gespannen spieren of onrustig gedrag.
• veiligheid eerst: Zorg ervoor dat de stal of weide vrij is van gevaarlijke objecten en zo veilig mogelijk is ingericht om verwondingen te voorkomen mocht je paard plotseling schrikken.

De voorbereidingsfase (weken en dagen vooraf)

Begin ruim op tijd met het wennen aan prikkels en het aanpassen van de omgeving.

Actieplan: de 7 dagen voor Oud & Nieuw

Om de desensitisatie en gewenning goed te structureren, adviseer ik dit 7-daagse schema. Pas de startdatum hierop aan (bijvoorbeeld: start op 24 december als Oudjaarsdag de 31e is).

Dag vóór O&N - Focus - Actie - Doel - Tip

stappenlijst vuurwerkangst .pdf

De Jaarwisseling (Oud & Nieuw)

De focus ligt op geluidsreductie, afleiding en het uitstralen van rust.

Geluidsdemping en afleiding

• Zachte achtergrondmuziek: Zet de radio of rustige muziek aan in de stal (iets harder dan normaal) om de harde knallen van vuurwerk te maskeren of te dempen.
• Geluidsdemping: Overweeg een oornetje met doppen (earplugz) om de geluidsoverlast te reduceren. Let op: Oefen dit ruim van tevoren met je paard, zodat het de doppen accepteert en ze niet in paniek uitwerpt.

Gedrag en aanwezigheid

• Rust uitstralen: Mijn meest belangrijke les is: Blijf zelf te allen tijde rustig en doe alsof er niets aan de hand is. Paarden voelen jouw stress feilloos aan.
• Vast gezelschap: Ik raad aan: Laat een vertrouwd, rustig persoon bij de paarden blijven tijdens de piekuren rond middernacht, indien mogelijk. Zorg dat jouw aanwezigheid kalmerend is.
• Omgaan met paniek: Probeer een paard in paniek niet vast te pakken of te veel te troosten, dit kan het angstige gedrag onbedoeld bevestigen. Leid af met voer of een rustige, korte aanraking als dit mogelijk is zonder risico.

Voeding en kalmering

• Kalmerende middelen/Supplementen: Overleg ruim voor de jaarwisseling met je dierenarts over het eventueel toedienen van kalmerende middelen of supplementen op basis van magnesium of kruiden.
• Let op: Ik benadruk: Gebruik nooit kalmerende middelen zonder deskundig advies van een dierenarts.

Nazorg (de dag erna)

De dag na Oud & Nieuw is de focus op veiligheid en het herstellen van de normale routine.

• Controleer de weide: Controleer de volgende ochtend de weide en paddocks grondig op vuurwerkresten, zowel onafgevuurd als afval, voordat je de paarden naar buiten doet. Vuurwerkresten kunnen giftig zijn.
• Fysieke inspectie: Controleer je paard op kleine verwondingen, schaafplekken of koliekverschijnselen die het mogelijk heeft opgelopen door schrikken, vallen of stress.
• Terug naar de routine: Keer zo snel en soepel mogelijk terug naar de normale dagelijkse routine om de stressperiode af te sluiten.
• Blijf ook deze dag nog opletten op knallen!